"Μαζέψτε τα και δρόμο" (η δημόσια υγεία δεν είναι για όλους)

Πριν από μερικές μέρες, ο υπουργός υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε πως "Δεν μπορούν να έχουν όλοι πρόσβαση στην δημόσια υγεία" και πριν από δύο μέρες μια φίλη έγινε μάρτυρας του τι μπορεί αυτό να σημαίνει στην πράξη. 

Στις 6 Νοέμβρη, στο Λαϊκό Νοσοκομείο, ο επιμελητής της Μονάδας Ειδικών Λοιμώξεων (Μονάδα στην οποία παρακολουθούνται και νοσηλεύονται άνθρωποι που ζουν με HIV), ακυρώνοντας κάθε έννοια ιατρικής δεοντολογίας και ανθρωπιάς, έδιωξε εσπευσμένα και απροειδοποίητα, νοσηλευόμενα άτομα με HIV που ήταν χρήστες/χρήστριες ναρκωτικών ουσιών, μεταξύ των οποίων και μια από τις γυναίκες που είχε διαπομπευτεί και διωχθεί στην γνωστή υπόθεση του κυνηγιού μαγισσών που έγινε πριν από δύο περίπου χρόνια. Σύμφωνα με την καταγγελία τους είπε "Μαζέψτε τα και δρόμο... Περιμένουν και άλλοι στην σειρά!", υπογράφοντας μαζικά εξιτήρια, ενώ οι άνθρωποι αυτοί έχρηζαν ακόμη νοσηλείας.

Οι άνθρωποι που διώχθηκαν κακήν κακώς από το νοσοκομείο, σε αρκετές περιπτώσεις δεν ήταν καν σε θέση να μετακινηθούν, ούτε είχαν συνοδούς και συγγενείς για να τους βοηθήσουν, ενώ το νοσοκομείο δεν παρείχε ασθενοφόρο για την μεταφορά τους. Ασθενείς και άνθρωποι από την κοινωνική υπηρεσία του νοσοκομείο ζητούσαν από τον επιμελητή να τους δοθεί περισσότερος χρόνος, για να λάβουν την απάντηση "ΕΞΩ!!! Το πρόβλημα είναι δικό σας...πρέπει να φύγετε, περιμένουν και άλλοι..."

Δυστυχώς, το γεγονός πως οι χρήστες και χρήστριες ναρκωτικών ουσιών δεν είναι επιθυμητοί ασθενείς και πολλές φορές δυσκολεύονται να έχουν πρόσβαση στην δημόσια υγεία δεν είναι κάτι καινούριο και φυσικά σε μια χώρα όπου "δεν χωράμε όλοι στην δημόσια υγεία" μερικοί αντί να φροντίζουν να γίνουν κατάλληλες δομές για την φιλοξενία και την φροντίδα τους, να υπάρχει η απαραίτητη συνεργασία μεταξύ των νοσοκομείων και οργανώσεων/προγραμμάτων απεξάρτησης και επανένταξης, θα προτιμήσουν να πετάξουν τους ανθρώπους αυτούς ξανά στο δρόμο, ακόμη και αν αυτό σημαίνει πως δεν θα καταφέρουν να επιβιώσουν. 

Αλλά σε μια χώρα όπου η διαφορετικότητα και η μη κοινωνικά αποδεκτή συμπεριφορά σε καθιστούν λιγότερο από άνθρωπο, το να θεωρούμε πως κάθε ανθρώπινη ζωή έχει την ίδια αξία και πως όλοι και όλες πρέπει να έχουμε ίση και επαρκή πρόσβαση στην υγεία μοιάζει όλο και περισσότερο ουτοπικό και όταν ο Άδωνις λέει πως "δεν είναι όλους" φυσικά και δεν εννοεί ότι θα αποκλείσει τον αγαπημένο του νομοταγή νοικοκοιραίο...

Επανέρχεται από τον Άδωνι η υγειονομική διάταξη 39Α για την προ(σ)αγωγή της δημόσιας υγείας

Μετά την ανάληψη των καθηκόντων του ο Άδωνις Γεωργιάδης, έσπευσε να καταργήσει την κατάργηση της υγειονομικής διάταξης του Λοβέρδου (υγειονομική διάταξη 39Α), επαναφέροντας την και καταργώντας στην ουσία τον ίδιο τον τίτλο του υπουργείου του "Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης". Την υγειονομική διάταξη 39Α είχε πρόσφατα καταργήσει η προηγούμενη υφυπουργός υγείας Φωτεινή Σκοπούλη.

Με βάση την διάταξη αυτή είχαν γίνει προσαγωγές, υποχρεωτικές εξετάσεις και συλλήψεις εκδιδόμενων ατόμων, χρηστριών ναρκωτικών ουσιών αλλά και τρανς ατόμων στην Αθήνα και την Θεσσαλονίκη, ενώ στην συνέχεια πολλές από αυτές διαπομπεύτηκαν και οδηγήθηκαν στην δικαιοσύνη για να αθωωθούν τελικά όλες από τα δικαστήρια.



Η διάταξη αυτή, όπως λέει, έχει σκοπό την "προστασία της δημόσιας υγείας" αλλά επί της ουσίας μόνο αυτόν τον σκοπό δεν εξυπηρετεί και ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόστηκε στο παρελθόν μας το αποδεικνύει περίτρανα.

Πρόκειται για μια φασιστική διάταξη, η οποία στοχοποιεί ολόκληρες κοινωνικές ομάδες, στιγματίζοντας και καταδεικνύοντας τες ως δημόσιο κίνδυνο, δίνει το ελεύθερο για συλλήψεις, υποχρεωτικές εξετάσεις και θεραπείες, ακόμα και την εφαρμογή καραντίνας προκειμένου να μας προστατέψουν από τα μη υγιή/καθαρά/κοινωνικά αποδεκτά μιάσματα.

Μόνο που η προαγωγή της δημόσιας υγείας, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποτελεί δικαιολογία για την παράφορη παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τον στιγματισμό ανθρώπων που το μόνο τους σφάλμα είναι ότι ανήκουν σε μια κοινωνική ομάδα η οποία χαρακτηρίστηκε "υψηλού κινδύνου", ούτε επιτυγχάνεται ποτέ με την καταστολή και την καλλιέργεια του φόβου.

Σε μια χώρα όπου η πρόληψη αποτελεί άγνωστη λέξη και φαίνεται να προτιμά την καταστολή και τις κινήσεις εντυπωσιασμού από το να ασχοληθεί σοβαρά με το πρόβλημα, δεν μπορεί κανείς να μας πείσει πως μια τέτοια διάταξη μπορεί να είναι χρήσιμη για την δημόσια υγεία ή λύση σε οποιοδήποτε πρόβλημα. Το μόνο που καταφέρνει, είναι να χρησιμοποιήσει τον τρόμο και τον εντυπωσιασμό προκειμένου να εξυπηρετήσει πολιτικές σκοπιμότητες και να αναπαράγει συγκεκριμένες ιδεολογίες.

Με επιχειρήσεις σκούπα, υποχρεωτικές εξετάσεις και καραντίνα, το μόνο που μπορεί κανείς να πετύχει είναι η διασπορά του φόβου, η ακόμη μεγαλύτερη περιθωριοποίηση ήδη βαλλόμενων από πολλές πλευρές κοινωνικών ομάδων και τον αποκλεισμό τους από την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και πρόληψης, ενώ οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη εξαθλίωση. Επιπλέον, δαιμονοποιεί τον HIV και άλλα νοσήματα, ενισχύοντας το στίγμα, τις προκαταλήψεις αλλά και την πεποίθηση πως αφορά μόνο συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού και όχι όλες και όλους μας.

Οι "υγειονομικές βόμβες" λοιπόν από τις οποίες είχε βάλει σκοπό να μας προστατέψει με την διάταξη αυτή ο Λοβέρδος, δεν είναι οι άνθρωποι που ανήκουν σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες ή φέρουν κάποιο νόσημα, αλλά οι φασιστικές πολιτικές της καταστολής και του τρόμου.

Αν τώρα εσένα, νιώθεις ότι η διάταξη αυτή δεν σε αφορά και δεν είναι λόγος για να αντιδράσεις, κάνε λίγο υπομονή. Μπορεί να σε πιάσουν με την επόμενη.

Την εν λόγω υγειονομική διάταξη μπορείτε να δείτε εδώ.

Παρακάτω το κοινό Δελτίο Τύπου οργανώσεων/συλλογικοτήτων για την επαναφορά της διάταξης :

"Η απόφαση του νέου Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Άδωνη Γεωργιάδη, να επαναφέρει σε ισχύ την υγειονομική διάταξη 39α μέσα στις πρώτες δέκα μέρες της ανάληψης των καθηκόντων του παραβλέποντας: 

α) την ομόφωνη εισήγηση για την κατάργηση της διάταξης που έδωσε η επιτροπή που είχε συστήσει η πρώην Υφυπουργός Υγείας, Φωτεινή Σκοπούλη, 

β) την πολυσέλιδη έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη όπου περιγράφεται ξεκάθαρα ο αντισυνταγματικός χαρακτήρας της διάταξης, 

γ) την εσωτερική και διεθνή κατακραυγή για τις πρακτικές ποινικοποίησης της μετάδοσης, 

δ) τις συστάσεις του UNAIDS (Γραφείου HIV/AIDS στον ΟΗΕ) προς το Υπουργείο που έφτασαν πέρσι ως κεραυνός αλλά και τις πρόσφατες προτάσεις του ECDC (Ευρωπαϊκό Κέντρο για την πρόληψη νοσημάτων) για τους τρόπους αντιμετώπισης της επιδημίας HIV μεταξύ των χρηστών ενδοφλέβιων ναρκωτικών αναφορικά με τον διακριτικό ρόλο της ΕΛ.ΑΣ στο δρόμο, 

ε) το γεγονός ότι πλέον όλες οι κρατούμενες που κατηγορούνταν για βαριά σκοπούμενη σωματική βλάβη αθωώθηκαν από την ελληνική δικαιοσύνη, δεν μας αφήνει άλλη επιλογή από την πολυεπίπεδη και συντονισμένη αντίδραση. 

Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε την εφαρμογή πολιτικών που μας πάνε ως κοινωνία στο μεσαίωνα. Η πρόσβαση σε δωρεάν και δημόσια υγεία, η πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι για μας αδιαπραγμάτευτα. 

Όταν η επίσημη ηγεσία του Υπουργείου Υγείας εμφανώς δεν το συμμερίζεται αυτό, έχουμε ευθύνη με τη δράση μας να το καταστήσουμε σαφές.

Συνυπογράφουν οι οργανώσεις/συλλογικότητες :

ΘΕΤΙΚΗ ΦΩΝΗ, ΚΕΝΤΡΟ ΖΩΗΣ, PRAKSIS, ATHENS PRIDΕ, HOMOPHONIA – THESSALONIKI PRIDΕ, ΣΥΝΘΕΣΗ, ΟΛΚΕ, COLOUR YOUTH, GOOD AS YOU(TH), PROUD PRESS, ΛΟΑ, ΛΕΣΒΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ, QUEERTRANS, ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ, ΚΟΣΜΟΣ ΧΩΡΙΣ ΠΟΛΕΜΟΥΣ ΚΑΙ ΒΙΑ, ACT-UP HELLAS, ΛΟΘ, ΣΥΔ, BLENDER, ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ Σύλλογος ασθενών ήπατος, THESSALONIKI PRIDE, Ε.Π.Σ.Ε"

Σύριγγες με διαφορετικό σχεδιασμό, μπορεί να περιορίσουν την μετάδοση του HIV

Είναι γνωστό πως με την κοινή χρήση σύριγγας μπορεί να μεταδοθεί ο HIV, αλλά και άλλες μεταδοτικές με το αίμα ασθένειες. Έτσι, όσοι και όσες κάνουν χρήση ενέσιμων ναρκωτικών δεν θα πρέπει μοιράζονται σύριγγες ή να κάνουν χρήση με σύριγγες που έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί. Συχνά όμως, για διάφορους λόγους, άτομα που κάνουν χρήση ενέσιμων ναρκωτικών μπορεί να μοιράζονται σύριγγες. 

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα τελευταία στατιστικά στοιχεία, υπήρξε μεγάλη αύξηση των κρουσμάτων ανάμεσα σε χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών. 

Σύμφωνα με μια νέα μελέτη από ερευνητές του RTI International and Futures Institute που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "The International Journal of Drug Policy" τον Ιανουάριο, η αλλαγή αυτή στον σχεδιασμό της σύριγγας μπορεί να ελαχιστοποιήσει την πιθανότητα μετάδοσης του HIV μέσω της κοινής χρήσης. Μάλιστα, αναφέρεται στην μελέτη πως υπολογίζεται ότι με την αλλαγή στις νέες αυτές σύριγγες, μπορεί οι μεταδόσεις από κοινή χρήση να έχουν ελαχιστοποιηθεί μέσα στα επόμενα 8 χρόνια. 

Όπως αναφέρεται στην έρευνα, όταν το έμβολο μιας σύριγγας είναι πλήρως συμπιεσμένο, μια μικρή ποσότητα υγρού παγιδεύεται στο σημείο που ονομάζεται «νεκρός χώρος». Ελαχιστοποιώντας τον νεκρό αυτό χώρο, η ποσότητα αίματος που παγιδεύεται και παραμένει στην σύριγγα είναι 1.000 φορές μικρότερη και έτσι μειώνονται σημαντικά οι πιθανότητες μετάδοσης του HIV. 

Tο μοντέλο προσομοίωσης, έδειξε πως η αλλαγή σε σύριγγες «χαμηλού νεκρού χώρου» μπορεί σταδιακά,  να μηδενίσει σχεδόν τα κρούσματα HIV από την κοινή χρήση σύριγγας. 

Εικόνα από την παρουσίαση της μελέτης, που μας δείχνει το πώς ο σχεδιασμός μια σύριγγας καθορίζει την ποσότητα του αίματος που παγιδεύεται και μεταδίδεται όταν αυτή χρησιμοποιηθεί ξανά.

"Παρόλο που χρειάζεται περαιτέρω έρευνα, η παρέμβαση αυτή θα πρέπει να υλοποιηθεί και να αξιολογηθεί το συντομότερο δυνατό. Θα πρέπει να δούμε την αλλαγή αυτή στις σύριγγες ως ένα επιπλέον εργαλείο στο πολυδιάστατο "πακέτο" για την πρόληψη του HIV." δήλωσε ο William Zule, ένας από τους ερευνητές και συντάκτης της έκθεσης.

"Ενώ οι σύριγγες "χαμηλού νεκρού χώρου" θα πρέπει να δοκιμαστούν σε στοχευμένες ομάδες πληθυσμού, πρέπει ωστόσο να χαιρετίσουμε ένα πιθανόν αποτελεσματικό νέο εργαλείο για την καταπολέμηση του HIV." Gerry Stimson, καθηγητής και συντάκτης του περιοδικού "The International Journal of Drug Policy".

"Υπάρχουν πολλές δυσκολίες στο να αυξήσουμε την αποτελεσματικότητα της πρόληψης του HIV σε χώρες όπου τείνει να πάρει διαστάσεις επιδημίας σε χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών. Αυτή είναι μια συγκριτικά απλή και χαμηλού κόστους παρέμβαση, με προοπτική να είναι πολύ αποτελεσματική." προσθέτει ο Zule. 

Διακρίσεις και αποκλεισμός των οροθετικών από τις υπηρεσίες φιλοξενίας αστέγων

Διακρίσεις και αποκλεισμό αντιμετωπίζουν στην εύρεση φιλοξενίας και στέγης οι άστεγοι/ες που ζουν με HIV/AIDS στην Ελλάδα.


Η στέγη, η τροφή και η ένδυση, αποτελούν βασικές ανάγκες επιβίωσης, ανάγκες τις οποίες καλείται το Κράτος Πρόνοιας να καλύψει για κάθε άνθρωπο που τις στερείται, μέσα από δομές και προγράμματα τόσο για τον ευρύ πληθυσμό, όσο και πιο στοχευμένα για ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, σύμφωνα με την χάρτα ανθρωπίνων δικαιωμάτων του Ο.Η.Ε.




Σε αντίθεση με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες που φροντίζουν μέσα από διάφορες δομές και προγράμματα να μην μένουν χωρίς στέγη οι άνθρωποι που ζουν με HIV/AIDS, στην Ελλάδα οι επιλογές είναι πολύ περιορισμένες και οι πιθανότητες να βρεις φιλοξενία ελάχιστες.

Το ΚΕΕΛΠΝΟ είναι ο μόνος φορέας που διαθέτει επίσημα δομές φιλοξενίας για οροθετικούς. Πρόκειται για τη «Δομή Φιλοξενίας Άπορων Ενηλίκων Οροθετικών» (Αθήνα) και για τον «Ξενώνα Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης» (Πειραιάς). Οι θέσεις σε αυτές τις δομές είναι περιορισμένες (12 και 19 αντίστοιχα), και κατά συνέπεια εξυπηρετούνται εξαιρετικά επιβαρυμένες περιπτώσεις.

Οι δομές φιλοξενίας στο Κέντρο Υποδοχής & Αλληλεγγύης του Δήμου Αθηναίων (ΚΥΑΔΑ) δεν φιλοξενούν ανθρώπους που ζουν με HIV/AIDS, καθώς προαπαιτείται η συναινετική εξέταση για HIV/AIDS και αποκλείονται οι άνθρωποι που είναι θετικοί.

Στην ΜΚΟ ΚΛΙΜΑΚΑ που ασχολείται με τους αστέγους, αν και δεν υπάρχει μια σαφής διαδικασία όπως αυτή στο ΚΥΑΔΑ, γενικά δεν έχουν τη δυνατότητα να φιλοξενήσουν ανθρώπους που ζουν με HIV/AIDS στις πολύ περιορισμένες θέσεις που παρέχουν (7), ενώ οι επιμέρους δομές που συνεργάζονται με την ΚΛΙΜΑΚΑ απευθύνονται σε άλλες κατηγορίες πολιτών, όπως πρώην τρόφιμους ιδρυμάτων ψυχικής υγείας.

Γίνεται τέλος κατ’ εξαίρεση εξυπηρέτηση ειδικών περιπτώσεων ανθρώπων που ζουν με HIV/AIDS με επιχορήγηση βραχυχρόνιας διαμονής σε ξενοδοχεία τόσο από το «Γραφείο ψυχοκοινωνικής στήριξης και ψυχοθεραπευτικών παρεμβάσεων» του ΚΕΕΛΠΝΟ, όσο και από την PRAKSIS.

Με την κατάργηση των Οργανισμού Εργατικής Εστίας και Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, οι οποίοι παρείχαν στον ευρύ πληθυσμό επιλογές επιδότησης ενοικίου και στεγαστικού δανείου, οι παροχές στέγασης είναι σχεδόν ανύπαρκτες για έναν άνθρωπο που ζει με HIV/AIDS.

Στην περίπτωση των ανθρώπων που κάνουν και χρήση ναρκωτικών ουσιών, η κατάσταση γίνεται ακόμα δυσκολότερη, αντιμετωπίζουν επιπλέον προβλήματα λόγω της χρήσης ενώ παράλληλα αποκλείονται και από τις δομές φιλοξενίας για οροθετικούς του ΚΕΕΛΠΝΟ, καθώς προϋποθέτουν το άτομο να έχει απεξαρτηθεί, κάτι που είναι μάλλον αδύνατο να συμβεί όσο εξακολουθεί να ζει στον δρόμο.


Έτσι λοιπόν, οι ελλείψεις σε προγράμματα για την κάλυψη βασικών αναγκών για οροθετικά άτομα, οδηγούν τους ανθρώπους που ζουν με HIV/AIDS και δεν έχουν στέγη στο να αντιμετωπίζουν πολύ σοβαρά προβλήματα κάλυψης των αναγκών τους αλλά και επιβίωσης, καθώς κάποιος ή κάποια που ζει στο δρόμο εάν δεν μπορεί πρώτα να καλύψει τις απόλυτα βασικές για την επιβίωση ανάγκες, όπως στέγη, τροφή, ρουχισμός, θα είναι μάλλον απίθανο να έχει πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, στην θεραπεία και στις κοινωνικές παροχές που δικαιούται. 


Επιπλέον, οι ελλείψεις αυτές λειτουργούν ανατρεπτικά και στην πρόληψη του HIV/AIDS, καθώς έχουμε οροθετικούς/ές που ζουν στο δρόμο, χωρίς πρόσβαση στην αντιρετροϊκή θεραπεία, με μεγάλη πιθανότητα να μοιράζονται σύριγγες εάν κάνουν χρήση και δεν έχουν πρόσβαση σε δωρεάν σύριγγες, ή να εκδίδονται εξαναγκαστικά προκειμένου να επιβιώσουν, συχνά χωρίς να έχουν επιλογή στην χρήση προφυλακτικού (λαμβάνοντας υπόψιν ότι μεγάλο ποσοστό των "πελατών" απαιτούν την μη χρήση προφυλακτικού).  

Η πραγματική "Υγειονομική Βόμβα" λοιπόν (όπως ακούμε κατά καιρούς να χαρακτηρίζονται άνθρωποι που ζουν με HIV/AIDS, μετανάστες, εκδιδόμενα άτομα κλπ) δεν είναι οι οροθετικοί/ές αλλά οι διακρίσεις, η αμέλεια και οι τραγικές ελλείψεις σε δομές και προγράμματα πρόνοιας και πρόληψης που να διασφαλίζουν την πρόσβαση όλων κατ'αρχήν στην δωρεάν, ανώνυμη και συναινετική εξέταση για HIV (και όχι υποχρεωτικούς ελέγχους και πογκρόμ που μόνο αρνητικές επιπτώσεις μπορεί να έχουν) και την κάλυψη των βασικών για την επιβίωση αναγκών των ανθρώπων που ζουν με HIV/AIDS, πράγματα που δυστυχώς, απέχουν πολύ από την σημερινή Ελληνική πραγματικότητα. 


*το κείμενο γράφτηκε με πληροφορίες από τον Σύλλογο Οροθετικών "Θετική Φωνή"